สรุปโครงการเพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ดูแล ผู้สูงอายุในชุมชนตำบลหนองปลิง

ประจำปี 2560

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


โรงพยาบาลนิคมน้ำอูน

ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก กองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลหนองปลิงอำเภอนิคมน้ำอูน

จังหวัดสกลนคร

 

คำนำ

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุจากปี พ.ศ. 2503จนถึงปัจจุบันจำนวนผู้สูงอายุมีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ จาก 1.5 ล้านคนในปี พ.ศ.2503 เป็น 7.5 ล้านคนในปี พ.ศ.2553 และคาดว่าจะเพิ่มถึง 17.7ล้านคนในปี พ.ศ. 2573อายุยิ่งสูงยิ่งเกิดความเสื่อมถอยของร่างกายมากขึ้น และพบว่าผู้สูงอายุเกินครึ่งมีปัญหาด้านการมองเห็น การหกล้ม การได้ยิน ดังนั้นการส่งเสริมสุขภาพปละป้องกันโรคในผู้สูงอายุให้มีสุขภาพดีเพื่อยืดการเจ็บป่วยเรื้อรังออกไปในผู้สูงอายุที่เจ็บป่วยให้หายหรือทุเลาจากความพิการหรือทุพพลภาพจึงเป็นสิ่งสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่ง

  ดังนั้นโรงพยาบาลโดยฝ่ายเวชศาสตร์ครอบครัวและบริการปฐมภูมิได้เล่งเห็นปัญหาดังกล่าว โดยเลือกกลุ่มเป้าหมายคือผู้ดูแลซึ่งเป็นบุคคลที่มีความสำคัญที่ช่วยให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพกายและจิตใจที่ดีจึงได้จัดทำโครงการเพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ดูแลผู้สูงอายุในชุมชนตำบลหนองปลิงขึ้นโดยหวังให้ชุมชนได้ตะหนักและมีส่วนร่วมในการดูแลผู้สูงอายุให้มีสุขภาพกาย จิต สังคมที่ดี ลดความเสี่ยงต่อทุพพลภาพหรือความพิการที่สามารถป้องกันได้ หวังอย่างยิ่งว่าโครงการนี้จะมีประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจม่มากก็น้อย

                                                                                                                      คณะทำงานโครงการ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

สารบัญ

หน้า

คำนำ

1.       โครงการเพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ดูแล ผู้สูงอายุในชุมชนตำบลหนองปลิง              1

2.       วัตถุประสงค์ของโครงการ                                                                      2

3.       ผลการดำเนินงาน                                                                               4

4.       สรุปตัวชี้วัดของโครงการ                                                                       4

5.       บทเรียนที่ได้รับจากการจัดทำโครงการ                                                       4

6.       ภาพกิจกรรม                                                                                     5

7.       ภาคผนวก                                                                                         12

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

โครงการเพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ดูแล ผู้สูงอายุในชุมชนตำบลหนองปลิง

ประจำปี 2560

หลักการและเหตุผล

ตามที่กระทรวงสาธารณสุขมีนโยบายส่งเสริมป้องกันและฟื้นฟูสุขภาพของประชากรทุกเพศทุกวัยโดยคำกล่าวที่ว่า“สร้างนำซ่อม”มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มการเข้าถึงบริการ โดยเริ่มตั้งแต่แรกเกิดจนถึงวัยสูงอายุจึงจะมีผลทำให้ประชาชนมีสุขภาพอนามัยดีมีอายุยืนยาวเพิ่มมากขึ้นเพื่อลดหรือชะลอการเกิดโรคและ/หรือการเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรค  ซึ่งสิ่งที่สำคัญคือการคัดกรองภาวะสุขภาพ การส่งเสริมให้ประชาชน/ผู้ป่วยได้รับความรู้รวมทั้งข้อมูลที่เกี่ยวข้องอย่างเพียงพอ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ และมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสมตามมา

จากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรของประเทศไทยในทศวรรษที่ผ่านมา  มีแนวโน้มสัดส่วนของผู้สูงอายุที่เพิ่มมากขึ้น  ในขณะที่สัดส่วนของประชากรในวัยต่างๆเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว  ระบบบริการและสวัสดิการต่างๆทางด้านสังคมไม่เพียงพอ โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีเพิ่มมากขึ้นซึ่งจะมีผลต่อการดูแลด้านสุขภาพของตนเองตามมา ส่งผลให้ผู้สูงอายุมีปัญหาในด้านสุขภาพจากการถดถอยและเสื่อมลงของสุขภาพ  เป็นผลทำให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ เบียดเบียน เช่นโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ความผิดปกติทางสายตา การเกิดโรคกระดูกและข้อและพิการ มักจะพบปัญหาทางด้านสุขภาพ กายและจิตใจร่วมด้วย

PCUโรงพยาบาลนิคมน้ำอูน รับผิดชอบดูแลประชากร 8 หมู่บ้าน ในเขตตำบลหนองปลิง พบสถิติผู้สูงอายุประจำปี ๒๕๕๙ จำนวน 401   ราย เป็นเพศชาย จำนวน 194  ราย เพศหญิง จำนวน 207    ราย และจากสถิติรายงานทางระบาดวิทยา  จากการตรวจคัดกรองภาวะสุขภาพในผู้สูงอายุพบปัญหาในผู้สูงอายุได้รับการวินิจฉัยและเข้ารับการรักษาด้วยโรคเรื้อรังเพิ่มมากขึ้นในแต่ละปี โดยในปี ๒๕๕๙ พบจำนวนภาวะผิดปกติดังนี้ผู้สูงอายุติดสังคม จำนวน 382    รายผู้สูงอายุติดบ้าน จำนวน  12   ราย ผู้สูงอายุติดเตียง

 จำนวน  7  ราย จากข้อมูลข้างต้นสะท้อนให้เห็นถึงปัญหาสุขภาพของผู้สูงอายุที่ควรให้ความสำคัญ และเร่งแก้ไขปัญหาเพื่อป้องกัน ส่งเสริมภาวะสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ ซึ่งผู้ดูแลคือผู้ที่มีบทบาทสำคัญ

กลุ่มงานเวชศาสตร์ครอบครัวและบริการด้านปฐมภูมิ  โรงพยาบาลนิคมน้ำอูนได้ตระหนักถึงความสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตตำบลหนองปลิง  โดยกลุ่มเป้าหมายเน้นในกลุ่มผู้ผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Care givers) อสม.  จึงได้จัดทำโครงการเพื่อพัฒนาศักยภาพพัฒนาของผู้ดูแล ผู้สูงอายุในชุมชนสูง ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ โดยการจัดกิจกรรมด้านสุขภาพในเรื่องการป้องกัน ส่งเสริม รักษาและฟื้นฟูสุขภาพของผู้สูงอายุ  เพื่อให้ผู้สูงอายุในเขตตำบลหนองปลิง  มีสุขภาพสมบูรณ์ทางด้านร่างกายจิตใจอารมณ์ภายใต้ข้อจำกัดทางด้านสุขภาพสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีคุณค่าและมีความสุขต่อไป

 

 

2

 


วัตถุประสงค์ของโครงการ

     วัตถุประสงค์ของโครงการ (ทั่วไป)

๑.      เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการดูแลที่ถูกต้องเหมาะสมตามสภาพและปัญหาที่เป็นอยู่

           .  เพื่อให้ผู้ดูแลได้รับความรู้ในการดูแลผู้สูงอายุที่ถูกต้อง

๓.  เพื่อให้ชุมชนเรียนรู้และดูแลตนเองได้

กลุ่มเป้าหมาย

๑.      ผู้ดูแลผู้สูงอายุจำนวน  40 คน

๒.      CG ตำบล  หนองปลิงจำนวน  12 คน

วิธีดำเนินการ

๑.ประชุมชี้แจงเจ้าหน้าที่ ภาคีเครือข่าย เพื่อร่วมวิเคราะห์หาประเด็นปัญหาและร่วมในการวางแผนการดำเนินงาน

๒. สำรวจประชากร/กลุ่มเป้าหมายในเขตรับผิดชอบ

๓. จัดทำโครงการให้สอดคล้องตามปัญหาและตัวชี้วัด

๔. กำหนดบทบาทหน้าที่รับผิดชอบของทีมผู้ดำเนินงาน

๕. ประสานกลุ่มเป้าหมายในการเข้าร่วมโครงการ

๖. ประสานผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์และการเตรียมสถานที่ในการจัดกิจกรรม

๗. จัดแยกทะเบียนผู้สูงอายุเพื่อแยกประเภทผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพึงในแต่ละกลุ่ม

๘. จัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาผู้ดูแลผู้สูงอายุกลุ่มเป้าหมาย

                   ๘.๑ชี้แจงวัตถุประสงค์แก่ผู้ร่วมโครงการ  แนวทางการปฏิบัติและติดตามผล

                       ๘.๒ อบรมเชิงปฏิบัติในชุมชนกลุ่มเป้าหมายโดยทีมCGและCM

                   ๘.๓ กิจกรรม “เสริมพลังผู้ดูแลที่บ้าน.

                             -  การติดตามเยี่ยมประเมินความรู้และช่วยเหลือให้กำลังใจผู้ดูแลที่บ้าน

                   ๘.๔ กิจกรรม "พบปะแลกเปลี่ยนเครือข่ายผู้ดูแลที่บ้าน"

                                  -เป็นการเปิดเวทีให้ผู้ดูแลได้แลกเปลี่ยนปัญหาและเสนอนวตกรรมในการดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน

            ๙.ทำวิจัยเรื่องผู้ดูแลมีผลต่อการลดระดับน้ำตาลในเลือดผู้สูงอายุโรคเบาหวานเพื่อพัฒนางาน

     o.สรุปผลการดำเนินงาน/โครงการ

ระยะเวลาดำเนินการ

สิงหาคม –กันยายน2560

สถานทีดำเนินการ

    ตำบลหนองปลิง(ม.1- ม.8)

3

งบประมาณ

  จากงบประมาณกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบลหนองปลิง จำนวน   15,000บาท รายละเอียดดังนี้

1.       กิจกรรมให้ความรู้เชิงปฏิบัติการ

-           ค่าป้ายโครงการ                                                               เป็นเงิน       500  บาท

-          ค่าวัสดุอุปกรณ์ในการอบรม                                                         เป็นเงิน     3,000  บาท

-          ค่าอาหารว่าง50คนX/20บาทX2มื้อ                                               เป็นเงิน     2,000  บาท

-          ค่าอาหาร     50คนX75บาท                เป็นเงิน     3,750  บาท

2.       กิจกรรม พบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้เครือข่ายผู้ดูแลที่บ้าน

-          ค่าอาหารว่าง 50 คนX20 บาทX2 มื้อ                                             เป็นเงิน     2,000 บาท

-          ค่าอาหาร    50 คนX 75 บาท    เป็นเงิน     3,750 บาท

รวมทั้งสิ้น                                                                       เป็นเงิน    15,000 บาท

(หนึ่งหมื่นห้าพันบาทถ้วน)

*****ทุกรายการสามารถถัวเฉลี่ยกันได้*******

การประเมินผล

1.ผู้ดูแลมีความรู้ในการดูแลผู้สูงอายุผ่านการประเมินความรู้ร้อยละ 80 หลังการอบรม

2.ผู้สูงอายุไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ป้องกันได้ ไม่เกินร้อยละ 5 

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1.       ผู้ดูแลสามารถดูแลผู้สูงอายุได้ถูกต้อง ปลอดภัย ลดการเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้สูงอายุ

2.       ชุมชุนรับรู้ปัญหาและร่วมในการดูแลแลกเปลี่ยนสิ่งที่ดีแก่กัน

3.       ผู้ดูแลได้รับการ เสริมพลังในการดูแลผู้สูงอายุ

 

 

 

 

 

 

 

 

4

ผลการดำเนินงาน

1.อบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อการดูแลผู้สูงอายุในเรื่องการให้ความรู้เรื่องยาในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง   ความรู้เรื่องอาหาร      การออกกำลังกาย   ภาวะแทรกซ้อน  และการดูแลต่อเนื่อง  จำนวนผู้เข้าอบรมจำนวน   51 คน  แยกเป็น ผู้ดูแลผู้ป่วยจำนวน  45คน และ CGจำนวน  6 คน

ได้รับการประเมินความรู้หลังการอบรม จำนวน  51 คน  ผ่านร้อยละ 80   จำนวน   51 คน

2.กิจกรรมติดตามเยี่ยมบ้านเพื่อเสริมพลัง จำนวน   45คน  พบปัญหาขาดความต่อเนื่องในการดูแลเนื่องจากมีภาระมากและความเร่งรีบในการประกอบอาชีพ   จำนวน  30คน 

3.กิจกรรมพบปะแลกเปลี่ยนเครือข่ายผู้ดูแลที่บ้านจำนวน51 คนเข้าอบรมทั้งหมด  สรุปเป็นปัญหาคือ

1. ความรู้เรื่องโรคของผู้สูงอายุ ผู้ดูแลยังขาดความเข้าใจบางเรื่อง เช่น ความรู้เรื่องยา  อาการที่ผิดปกติ ทำให้ผลการใช้ยาของผู้สูงอายุได้แต่ไม่ครบตามขนาด การเก็บยาผิดซอง

2. การติดตามดูแลต่อเนื่องในการรักษา ด้วยภาระและความเร่งรีบทำให้ผู้ดูแลไม่ค่อยให้ความสำคัญมากหนัก โดยปล่อยให้ผู้สูงอายุมาพบแพทย์เองบ้าง ขาดนัดบ้าง  เกือบร้อยละ80 ที่ผู้สูงอายุจะดูแลตนเองเป็นหลัก

 

สรุปตัวชี้วัดของโครงการ

1.ผู้เข้าอบรมผ่านการประเมินความรู้ร้อยละ 80   ผลการประเมินผ่านร้อยละ 100

2.ผู้สูงอายุเตียง 3,4ไม่เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ป้องกัน (แผลกดทับ)ได้ไม่เกิดร้อยละ 5    ผลการติดตามเยี่ยมประเมินผู้ป่วยจำนวน  5 คน   ไม่พบผู้ป่วยเตียง 3,4 เกิดภาวะแทรกซ้อน

บทเรียนที่ได้รับจากการจัดทำโครงการ

1.การให้ความรู้ของกลุ่มเป้าหมายอาจได้ผลไม่ดีพอเนื่องจากระดับความพร้อมของแต่ละบุคคลแตกต่างกัน เช่น ระดับการศึกษา  ความพร้อมของร่างกายเช่นหู หรือตาไม่ดี

2.การสร้างเครือข่ายและการสร้างกลุ่มดูแลตนเองถ้าทำได้จะทำให้งานสร้างเสริมสุขภาพมีประสิทธิภาพที่ดี ลดการเกิดโรคและค่าใช้จ่ายจำนวนมาก

3.การเข้าใจและเข้าถึงปัญหาจะทำให้เราแก้ปัญหาได้ถูกต้องและยั่งยืน

ภาพกิจกรรม

5

1. กิจกรรมการให้ความรู้ในเรื่อง  อาหาร อารมณ์  การออกกำลังกาย ยา และการดูแลต่อเนื่อง

-ความรู้เรื่องอาหาร

 

 

6

 

 

 

 

 

 

7

-ความรู้เรื่องยา

 

 

 

8

-การดูแลเมื่อเกิดภาวะฉุกเฉิน

-การออกกำลังกาย

 

 

 

2.     

9

กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้การดูแลผู้สูงอายุ

 

 

1.     

10

กิจกรรมการติดตามเยี่ยมผู้สูงอายุและผู้ดูแลผู้สูงอายุ

11

 

 

 

12

ภาคผนวก